|
بیرهوهری یهکانی زرار سلێمان بهگ دهرگهڵهیی ههد گردهوانی 15/6/2008ستۆکهۆڵم له ههولێری خۆشهویستم ، کتابهکی ترم خوێندهوه ، ئهویش بیرهوهری یهکانی مامۆستا زرار سلێمان بهگ بوو . له پیره ههولێرێ بهبێ کارهبایی، له جیاتی سهیرکردن و خوێندنهوهی بابهت و رۆژنامه،له سایتهکانی ئینترنێت ، ناچاردهبیت دهست بۆ کتابان ببهیت وخهریکی خوێندنهوه بیت بۆ ئهوهی خۆت له نووستنی نیوهڕۆیان رزگار بکهیت . له ستۆکهۆڵم ، ئینترنێت کاتێکی زۆرم له کیس دهدا و له کتاب خوێندنهوه تهمهبڵم دهکات ، ئهگهرچی قهڵمان ههر لهو کتابانه دهدهم که دهمهوێت بیخوێنمهوه یا حهز به خوێندنهوهی دهکهم .زۆر جاران به دایکی منداڵانیش دهڵێم ئهگهر من ههردووچاوم کوێر بێت و ئیتر بۆم نهکریت بخوێنمهوه واته مردووم و حهز ناکهم یهک رۆژ زیاتر له دوای کوێر بوون بژیم .حهزم لێ نی یه کتاب بۆم باس بکرێت یان بۆم بخوێندرێتهوه. حهز دهکهم بۆخۆم سهیری بکهم و بیخوێنمهوه و سهرنجهکانی خۆشم تۆمار دهکهم . له بابهتی پێشوو باسی ئهو کتابه نازدارانهم کرد بوو که تۆزیان لێ نیشتووه و خوێندهواری له ههرێمی کوردستان کهمه . ئهو دوو زلحیزبه هیچ بهرنامهیهکی رۆشهنبیری نی یه بۆ ئهوهی خهڵکی روو له رۆژنامه و گۆڤار و کۆڕ و شانۆ و هونهر و خوێندنهوه بکهن بهڵام دهیان پڕۆژهی بازرگانی ههیه بۆ ئهوهی دزی تیدا بکهن . گهورهترین کاری گهنجولاوان بێکاری یه بهڵام خزمهتکاری سودانی و سۆماڵی و بهنگلادیشی و ئهسیوبی و فلیپینی و تایلاندی و عارهبی له شارهکهم کاردهکهن . دهرچووی زانکۆ وا شهقامهکان دهپێووی و له سێ کلاسی قوتابیانی دهرچووی زانکۆ ، چوار یا پێنج دانهی کوڕه یا کچه لێپرسیاو وحیزبی کاردهکات و ئهوانهی تر بۆخۆیان ئهگهر کاری تایبهت بدۆزنهوه ئهوا خۆیان به شای ههولێر دادهنێن ، ئهگهرنا له سهر شهقام و له سوپهرمارکێتهکان دهسوڕێنهوه .ئهو گهنجانه لهشهرمی دهست پانکردنهوه له دایک و باوک حهز دهکهن پشت لهههولێر بکهن و له وڵاتێکی ئهوڕوپایی بحهسێنهوه بۆ ئهوهی کوڕه یان کچه بتوانێ یارمهتی ماڵهوه بدات یان ههرنا دهستیان لهبهر پان نهکاتهوه . ئهو ههمووه گهنجه جوانه خۆی دهسوتێنیێ یا خۆی دهکوژێ کهس بۆیان باس ناکات هۆی چی یه و چارهسهری چی یه .پزیشکهکانی دهروون ناسی بۆخۆیان پێویستیان به دڵڕاگرتن و دڵدانهوهیه .ئهو خهڵکه ئهوهنده بێزاره ههر ئاوا دهکات دهڵێت دهبا بمرم کهچی هیچی له ژیانیش نهبینیووه و بێزاری پێووه دیاره . ئهو گهنجانه پێیان سهیربووکه دهمگووت حهز دهکهم 300ساڵ بژیم و حهز له مردن ناکهم . باسی جوانی و خۆشی ژیانم دهکرد بۆیان و پێم دهگوتتن خۆیان ببهستنهوه بۆ ئهوهی لهکاتی لێخوڕین و کارهساتدا ژیانتان سهتاحهفتا پارێزراوبێت ، ههندێکم فێره ئهو خۆ بهستنهوه کرد ئهگهرچی له سهرهتادا که پێم دهگوتن خۆتان ببهستنهوه { دهیان گووت جا بۆ خۆمان ببهستینهوه ههر دهمرین با زووتر بمرین باشتره لهو ژیانه ناخۆشهی تێدا دهژین} . ئهو گهنجهجوانانه پێوستیان به بهرنامهی ژیانه بۆ ئهوهی ههست بکهن ئهرکی سهرشانیانه بۆ ئهوهی وڵاتهکهیان ئاوهدان بکهنهوه و بهشداری بکهن له دروست کردنی ئهو شاره. ئهوانهی به درۆش راتب له دهوڵهت وهردهگرن و ناویان لێنراوه [فهرمانبهری پهنادیواران] له ژیانی خۆیان بێزارن . خهڵکیان فێرکردووه ئێرهیی به یهکتر بهرن . دوو نووسهر یا دوو فهرمانبهر یا دوو مامۆستا یا دوو کادیر ...هتد ، ههریهکه له ناوچهیهک پارچه زهوی وهرگرتووه له دژی یهکتر دهخوێنن لهبهر ئهوهی {ئهلف} له ناوچهیهکی باش وهریگرتووه و{ با}ش له ناوچهکی خراپ یا بڵێن ئهوهی ئهلف چواردهفتهر{40000ههزاردۆلار}دهکات و ئهوهی با ههر دوو دهفتهر {20000ههزار دۆلار} دهکات . جا ئهوهی با دهیگوت ئهلف لهگهڵ کارمهندهکه دهستی تێکهڵاوه بۆیه ئهوهی ئهم باشتره یا پیاوی حیزبه و سهر به فڵانه سهرکردایهتی یه بۆیه ئهوهی وهرگرتووه . دۆلار ژماردنیش له کوردستان ناوی لێنراوه وهکو ئوتوموبیل و مۆبایلیش ناوی خۆیان ههیه .مام جهلال تاڵهبانی و کاکمهسعود بارزانی بوینه مۆبایل وناویان ههیه . سیسرکه و مۆنیکا و مهرزیه و عارهب عوسمان بوینه ئۆتۆمۆبیل و ناویان ههیه . ئهو مۆبایلهی لای من بوو که {نۆکیا3310]بوو ناوی ببووه [سهرکهسابوون]. کابرای خاوهن کتابخانهی سهیری پێم دههات ئهو ههمووه کتابه دهکڕم و بۆ ئهوڕوپاش دهبهمهوه . کتابی چاپکراوی نووسهرانم بینی چۆن ههتک کراوه و لهچاپدراوهتهوه بهڵام به کۆپی کردن و به چاپی ناشرین ، تهنها بۆ پاره پهیداکردن ، کهس ناپرسی کێ ئهو دهسهڵاتهی داوه به کۆپی کردن و چاپکردنیان . گۆرانی بێژ لهدهست کۆپی کردنی سیدی یهکانیان هاواریان دهچێته پهرهکهی ئاسمان ، کهسیش سکاڵایان چارهسهرناکات و گۆرانی یهکانیان لهسهر شهقامهکان پیاسه دهکات . بهرنامهی کۆمپیوتهری کامهت دهوێت ، به کۆپی به [نرخی دۆلارێک یا کهمتر له دۆلارێک ، که تهنها 1000دینار] بهدهستت دهکهوێت . کهس لهوبازاره ئازاده بهرپرس نی یه . له پۆستهخانه کارمهندهکه پێیی سهیربوو [نزیکهی 140000دینار]ههقی پۆست دهدهم بۆ ئهوهی ئهو کتابانه ڕهوانهی ستۆکهۆڵم بکهمهوه و کهچی هیچ [بههارات و کهنگر و تۆلکه و دیاری رهوانه ناکهمهوه ]. بهو ئافرهتهم گووت ههندێک پوولی جوانیش بۆم بخهره نیوان کتابان با بۆ یادگاری لام بمێننهوه، ئهوانهش ههندێک له جۆری پوولهکانی ههرێمی کوردستانه .ئێستاکه وهکو جاران خهڵک کتابان بهدهستهوه ناگریت . جاران شانازیمان دهکرد که کتابهکی تازه بهاتبایه [کتابخانهی تهئمیم لای برایانم رهحمهتی ئهحمهد و ئازاد و جومعه ] بۆ ئهوهی دانهیهکمان دهست بکهوێت و له چایخانهی شیرین و مهچکۆ و گازینۆی سهفین و شهوانی ههولێر نیشانی یهکتری بدهین و ههریهکهش نۆرهی خۆی بۆ بگرتبایه بۆ ئهوهی بیخوێنیتهوه . ههنووکه که باسی کتابانم دهکرد ههتا ئهو برادهره کۆنانهشم ئهوهنده بهو ههستوسۆزه باسی کتابیان نهدهکرد و ههواڵی خوێندنهوه و دهرچوونی بهرههمی تازهیان نهدهکرد . بۆ ئهوهی کۆستی دڵم دابمرکێنم زیارهتی پهڕتوکخانهکهی مامۆستای نووسهر [ممتاز حهیدهری]م کرد و ماوهیهک تێیدا حهسامهوه .کاک ممتاز ههر خهریکی کۆکردنهوهی پهڕتووکه و ئێستاکهش گۆڤارێک دهردهکا به ناوی کوردستان 21. مامۆستا { زرار سلێمان بهگ دهرگهڵهیی } کتابهکهی بهناوی {بیرهوهریهکانم له ساڵانی 1943 ــ 1977 دا} به تیراژی 2000 دانه ، له [چاپخانهی رهههند ـ سلێمانی] که [ژمارهی سپاردنی [985]له وهزارهتی رۆشنبیری ــ ههولێر پێدراوه] ، چاپکرد و بڵاوکردهوه . رهنگه تاقه کتاب بێت که له بازاردا به نرخی خۆی دهستت ناکهوێت و نهماوه . دهبێت خهڵک بناسیت بۆ ئهوهی لهژێرهوهی مێزهکان بۆت پهیدابکهن و به نرخێکی قاچاغچیانه واته چهند قاتێک له نرخی خۆی گرانتر دهستت کهوێت . ئهوه بۆ بازاری نووسهر کارێکی باشه و ئهگهر قازانجهکه بکهویته گیرفانی نووسهر ، شتی باشه . بهڵام رهنگه ههر ئهو دهستانه قازانجی لێبکهن که له بازاری ڕهشدا دهیفرۆشنهوه. مامۆستا زرار بۆخۆی باسی ژیانی خۆی و خێزانی و مهلا مستهفای بارزانی و کۆماری دیموکراتی کوردستان و گهلێک شتی کردووه . کتابهکهی کردۆته [دوازدهبهش] و پێشهکی و ئهلبومی وێنهکان . سهرجهمی[ 506 ]لاپهڕهی فوڵسکاپه . ئهو کتابه گوایه ماڵی بارزانی و پارتی نارهحهت کردووه و دهستیان بهسهر کتابهکه داگرتووه و لهبازاریان کڕیووه و ههڵیانگرتۆتهوه . ههر دوای بڵاوبونهوهی کتابهکهی ، نووسهر مامۆستا زرار کهوتۆته بهر ههڕهشه و نارنجۆکێک فڕێدرایه ماڵهکهیان ، بهڵام شوکور خۆی و کهسوکاری سهلامهت بوون . بۆ ئهوهی ههواڵهکه بهراست و دروستی بمێنێتهوه ، وا له خوارهوه دهقی ههواڵهکهشم بڵاوکردۆتهوه ، بۆ ئهوهی خوێنهر بزانێت . مامۆستا زرار وای له لاپهڕه 476 ی کتابهکهی نووسیووه : { سوپاس و پێزانین } {{ به دڵێکی پڕ له سۆزهوه سوپاسی هاوڕێی ئازیز و تێکۆشهر ، نووسهر و ئهدیبی به توانا مامۆستا (جهلال دهباغ ) دهکهم ، که ئهرکی بهسهر داچوونهوه و سهرپهرشتی چاپکردنی ئهم کتێبهی گرته ئهستۆی خۆی ، که توانی توانا و شارهزایی خۆی بهکار بهێنی بۆ زیاتر جوان کردنی ئهم پهڕتووکه له ڕووی زمانهوانی و ئهدهبیهوه ، که شوێن پهنجهی بهسهر ئهم پهرتووکهوه دیاره ، دووباره له دڵهوه سوپاسی دهکهم . لهگهڵ ڕێزمدا .... زرار سلێمان دهرگهڵهیی 5/10/2003 }} . ههر بۆ ئهوهی خوێنهر مامۆستا زرار بناسێت وا ئهو چهند دێڕهی له ژیاننامهی دهنووسمهوه که لهبهرگی دواوهی کتابهکهی چاپی کردووه .{{ [نوسهر له چهند دێڕێک دا] له ساڵی 1927 له گوندی ماویلیان سهر به قهزای ڕواندز لهدایک بووه ...له مانگی 4/1946 له ڕیزی سوپای عێراق ڕای کردوه ، له زارگهلی عهلی بهگ کۆمهڵێک چهکی بردون و چۆته ڕیزی سوپای میللی کوردستان له مههاباد . دوای تێکچونی کۆماری کوردستان له کۆتایی ساڵی 1946 دا لهگهڵ پێشمهرگهکانی کۆماری کوردستان ڕووبهڕووی سوپای هێڕش هێنهر وهستاوه و ههتا 17/4/1947 لهوێوه لهگهڵ بارزانی مستهفا بهرهو سۆڤیهت ڕۆیشتوه زیاتر له دوازده ساڵ له سۆڤیات بووه ، دهرچووی زانکۆی ئاسیای ناوهڕاسته ، پسپۆڕه له زانسته کۆمهڵایهتییهکان . له ساڵی 1959 گهڕاوهتهوه نیشتمان له ڕواندز بۆته مامۆستا ، له دوای ههڵهگیرسانی شۆڕشی ئهیلول له کاردهرکراوه وهک پێشمهرگه له زۆربهی شهڕهکانی بهرگری له خاک و نیشتمانهکهی بهشداری کردوه بهتایبهتی له شهڕهکانی سپیلک ساڵی 1963 کوڕهک 1965 ههندرێن 1966 . له دوای ڕێکهوتننامهی 11ی ئازاری 1970 گهڕاوهتهوه سهرکار له ههردوو کۆنگرهی ههولێر و بهغدای یهکێتی مامۆستایانی کوردستانی بهشداری کردوه . له ساڵی 1973 له کاتێکدا حزبی شیوعی لهگهڵ بهعسیهکان ڕێک کهوتون چۆته بهغدا ، بهڵام لهو دهمهوه پهیوهندی به حزبی شیوعییهوه نهماوه . له ساڵی 1979 گهڕاوهتهوه ههولێر خۆی نهداوهته دهست بهردهوام پهیوهندی به کورده نیشتمان پهروهرهکان ههبووه ، له ڕاپهڕینه مهزنهکهی بههاری 1991 بهشدارییهکی کاریگهری ههبووه لهتهک پێشمهرگهکانی حزبی شیوعی له ڕزگارکردنی ههولێر و کهرکوک . ماوهیهک ئهندامی بهرهی کوردستانی بووه له سۆران وهکو نوێنهری حزبی شیوعی ، له ڕێکوپێکی کارهکانی بهره دهورێکی باشی ههبووه . له ساڵی 1993 له کۆنگرهی یهکهمی پارتی کاری سهربهخۆیی کوردستان بۆته ئهندامی سهرکردایهتی و دواییش بووه به ئهندامی مهکتهبی سیاسی پارتی کار ههتا ههڵوهشانهوهی ئهو پارته . له زۆربهی گۆڤار و رۆژنامهکانی کوردستان و عێراق وتار و لێکۆڵینهوهی مێژویی و سیاسی بڵاوکردۆتهوه . نامیلکهیهکی بهناوی بنهماڵهی میرانی دهرگهڵه بڵاو کردۆتهوه ، چهندین دهستنوسی تریش تاکو ئێستا به چاپ نهگهییون .}}. هیوادارم تهمهنی مامۆستا زرار درێژ بێت و ئهو دهستنوسانهی لهلای ماوه بڵاویان بکاتهوه بۆ ئهوهی نهوهی تازه سوودی لێوهربگرن و پهڕتوکخانهی کوردی پێ دهوڵهمهند بکات . ههر نووسین و دهستنووسێک بڵاو بکرێتهوه ، بۆ مێژوونوسانی گهلهکهمان سوودبهخش دهبێت بۆ ئهوهی مێژووهکی راستوڕهوان بۆ ئهو میللهته بهستهزمانه بنووسرێتهوه . دهبێت له ههرێمی کوردستان ئازادی نووسین فرهوان بکرێت بۆ ئهوهی نووسهرهکان بتوانن به ئازادی خۆیان شتهکانیان بنووسنهوه . جارهکی تر پڕ بهدڵ سوپاسی شاعیری تێکۆشهر مامۆستا هاوڕێ ئهحمهد دڵزار دهکهم که ڕۆژی 2/5/2008 ئهو کتابهی پێشکهش کردم و منیش وهکو دیاری یهکی ئهو تێکۆشهره لهگهڵ خۆم هێناوه سوێد . بۆ ئهوهی زیاتر زانیاری پهیدا بکهیت دهتوانی سهیری ئهو سایتانه بکهی : http://www.klawrojna.com/content/view/13619/182/ http://www.kurdistanreport.com/detail.aspx?page=articles&c=news&id=8579 http://www.jehansat.com/news.php?readmore=210
|
