پێگه‌یه‌كى سیاسى، رۆشنبیرى گشتییه‌

info@dimukrasy.com

گوگوش: له‌زیندانى تارانه‌وه‌ بۆ لۆس ئه‌نجه‌لۆس

دونيس    

 - 1 –

في المقابلة التلفزيونية التي أجراها معي الأستاذ الشاعر زاهي وهبي (تلفزيون المستقبل، بيروت 18 كانون الأول الماضي 2007)، سمّيت رداً على سؤال طرحه عليّ، بعض الشعراء العرب الذين أجد في كتاباتهم ما يعنيني بشكل خاص، عارفاً أن الإجابة عن مثل هذا السؤال لا يمكن إلا أن يخالطها شيء من الخطأ، خصوصاً، حين يتحتم عليك أن تحفر التسمية في ثلاثة أشخاص بين عشرات. وبدلاً من أن ينظر الى هذه التسمية في دلالتها التمثيلية نُظر إليها بوصفها حكماً وتقويماً قاطعين: وقوفاً الى جانب شعراء ضد آخرين، وانحيازاً الى بعضهم ضد بعضهم الآخر

عه‌تا نه‌هایی‌:"نووسینی رۆمان پێویستی به‌ بوونی تاكێكی ده‌رباز بوو له‌ عه‌قڵی گشتی هه‌یه

 گرەوى بەختى هەڵاڵە...رۆمانى کارەکتەرە جیاوازەکان

رانانى: سامان کەریم/کەلار

رۆمانى گرەوى بەختى هەڵاڵە نوێترین بەرهەمى نوسەر (عەتا نەهایى)یە، کە لەم ماوەیەدا لە 378 لاپەڕەدا لەلایەن چاپخانەى رەنج-ەوە چاپکراوە.
پاڵەوانى سەرەکى رۆمانەکە کچێک-ە بەناوى هەڵاڵە کە دواى چەندین کۆڕەوو راکردنء شارو دێ کردن لەگەڵ خوشکەکەىء هەردوو براکەیدا بەرەو سوید دەڕۆن، شێرزادیش کەکوڕە گەنجێکى پێشمەرگەیە، بەهۆى ئەوەى کەحەمەڕەشید ئاغاى باوکى هەڵاڵە زۆرى خۆش دەوێء حەزناکات بکوژرێت داوا لەهەڵاڵە دەکات بەشێوەیەکى رەمزى خۆى لێ مارە دەکات تاوەکو دەیگەیەنێتە سویدو دواتریش ئەگەر ویستى لێى جیاببێتەوە، بەڵام دواى سوربونى شێرزاد لەسەرئەوەى کەخۆشى دەوێء نایەوێت تەڵاقى بدات، خێزانێک پێکەوە دەنێنء منداڵێکیان دەبێت، بەڵام بەهۆى لێک تێنەگەشتنەوە ناچار لێک جیادەبنەوەو لەکۆتاییدا هەڵاڵە بەدەستى شێرزاد بریندار دەکرێت بەو خەنجەرەى کەحەمەڕەشید ئاغا بەدیارى دابووى بەشێرزاد

چیرۆك، سامان كه‌ریم

ئێستاش کە ئەمە بۆئێوە باس دەکەم، دواى چەندین ساڵ غوربەت و دورکەوتنەوە لەشوێنى یادەوەرى ئەم قردێلە سورە هەنوکە ئەو رۆژەم لەبیرە رۆحى مرۆڤێکى تێدافڕى، ئەو رۆژەم باش لەبیرە خەونء ئارەزوو و پێکەنینى کچۆڵەیەکى ناسکى تیا خەفەکرا، ئێستاش دواقیژەى ناسکە لەمێشکمدا سەدا دەداتەوە، رەنگە وابزانن ناسکە تەنیا کچێک بوو بەس و ئیتر کۆتایى پێهات، بەڵام من دەڵێم نەخێر خوشکء دایکء پورو کچەپورو هەموو کچێکى ئێرە هاوشێوەیەکى ناسکەیەء بەدەردى ناسکە دەچێت ئەگەر عەقڵێکى وەکو عەقڵى شێرزداى براو حەمەساڵحى باوکى خاوەنى بن، رەنگە بڵێن تۆچى پەیوەندییەکت بەماڵى ناسکەوە هەیە؟ بەڕێزان من ئەسڵەن هەر نەشمدەناسین تاوەکو ئەو رۆژەى کە لەپاسەکەدا یەکترمان بینى، من بەرەو باکور دەڕۆشتم، خۆشتان باش دەزانن باکور بیابانێکى زۆرو زەبەندى هەیە کەمرۆڤێک وەکو مێرولەیەکە

فەتاح تەنیا

باس لێوە کردن و قوڵبوونەوە لەشیعرەکانى عەبدوڵا پەشێوى شاعیردا ئەو ڕاستیەمان بۆ دەردەخات کە پەشێوى شاعیر خاوەنى پەیامێکى بەهێزى ڕەخنەگرانەى ڕاستیە ،کە خۆى هەمیشە لەکۆڕەکاندا دەرى بڕیوون منیش وەکو شەیداى شیعرەکانى پەشێوى شاعیر بەباشم زانى کەمێک لەسەر ئەو پەیامە ڕاستگۆیانە بڕۆم کە پەشێو لەشیعرەکانیدا دەری بڕوون بەرامبەر دەسەڵاتى کوردى ،هەروەها بەبەردەوامى ڕەخنەکانى ئاراستەى ماڵى کوردى دەکات بۆ خۆ ڕێکخستنەوە بەرامبەر بەهەموو ئەو کارەساتانەى کە لەساڵانى ڕابردوودا لە گەلە چەوساوەکەمان کەوتووە بۆیە لەم دەقە شیعریەدا خوێندنەوەیەک بۆشیعرى (سێ کورتە پامفلێت)ى پەشێو دەکەین

خورخه لويس بورخيس

لم يعجب نيتشه حين قورن غيته بشيللر. بمقدورنا القول إنه إستخفاف أيضا حين يُربط الزمن بالمكان، ففي تفكيرنا يمكننا أن نتجاوز المكان لكن ليس الزمن.
لنفترض أنه بدل خمس حواس هناك واحدة فقط . حينها تختفي قبة السماء والنجوم ... وعندما ُنحرم من اللمس تختفي الخشونة والنعومة واللاإستواء وهلم جرا. و إذا إفتقدنا الشم والذائقة نفقد أيضا الإنطباع الذي نتلقاه عن طريق الأنف والفم. وآنذاك يبقى السمع وحده. ولكنا محاطين وقتئذ بعالم لايكون المكان فيه ضروريا – عالم الأفراد ، أفراد سيكونون بالآلاف ، سيكونون بالملايين – و بمقدورهم التفاهم فيما بينهم ، بمساعدة الكلمات أو عبر الموسيقى : لاعائق هناك لتصور لغة ايضا ، وحتى الأكثر تعقيداً من لغتنا. وهذا يعني أنه ممكن نشوء عالم كائنة فيه أحوال الوعي الفردي و الموسيقى. بمكنة أحدهم إثبات أن الموسيقى بحاجة الى الآلات. فهي ضرورية لخلق الموسيقى. لنفكر بقطعة موسيقية score ما ، حينها نستطيع أن نتصورها بدون آلات – بدون بيانو ، بدون كمان ، بدون نايات إلخ.